Tháp Pô Klong Garai điểm đến du lịch tỉnh Ninh Thuận
Cập nhật: 11/18/2023 2:44:26 PM
Trên lộ trình đường sắt Bắc Nam ( Hà Nội – Tháp Chàm ), lại nằm sát quốc lộ 27A đi Đà Lạt, cách trung tâm Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm 7 km về phía Tây là quần thể tháp Chăm nằm trọn vẹn trên ngọn đồi có tên là Đồi Trầu, thuộc khu phố 8, phường Đô Vinh. Đây là cụm tháp được xây dựng vào cuối thế kỷ XIII đầu thế kỷ XIV để thờ vị vua Chăm trị vì xứ Panduranga (Ninh Thuận ngày nay); ông có tên là Pô Klong Garai (1151 - 1205); hiện nay cụm tháp còn nguyên vẹn về cả công trình kiến trúc lẫn việc tổ chức thờ phượng, cúng kính diễn ra hàng năm của người Chăm.
Quần thể tháp Pô Klong Garai
Tháp Pô Klong Garai là một quần thể gồm 3 ngôi tháp: tháp chính thờ vua Pô Klong Garai, tháp cổng ở phía Đông và tháp lửa chếch phía Nam có mái hình thuyền. Quần thể 3 ngôi tháp được bao bởi một khung tường thành vuông góc ở 2 mặt Đông và Nam. Đây là một công trình thờ phượng song có giá trị nghệ thuật kiến trúc xây dựng và điêu khắc các phù điêu như tượng thần Siva, tượng Bò thần Nandin, tượng vua... đạt mức hoàn mỹ. Chính vì thế công trình đã được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật Quốc gia đặc biệt vào ngày 22 tháng 12 năm 2016.
Tháp chính cao 20m50, nhiều tầng, tầng trên là sự lập lại tầng dưới thu nhỏ cho đến đỉnh là một trụ đá nhọn, biểu tượng là một Linga. Ở các góc tháp lên dần đều là các ụ vuông nhỏ, các góc có gắn tượng thú bằng đá và các hình ngọn lửa bằng gạch nung. Tháp gồm một cửa chính ra vào ở hướng Đông, trên cửa là mái vòm, có 2 trụ đá lớn đỡ, mặt trụ đá khắc chữ Chăm cổ, bên trên cửa có phù điêu thần Siva múa; ba cửa còn lại ở 3 hướng Nam, Bắc, Tây là cửa giả, trụ ốp gạch lồi, lõm vào trong trên mỗi cửa giả có một tượng thần tư thế thiền.
Từ cửa vào, bên trái có một tượng bò thần Nandin bằng đá, đầu hướng vào trong tháp. Vào trong tháp, có một Yoni cạnh dài 1,47m, cạnh ngang 0,94m, trên Yoni là một Linga có chạm khắc chân dung vua Pô Klong Girai. Phía ngoài có một sảnh nối sân để cúng tế bằng một tầng cấp.
Thẳng về phía Đông là tháp cổng, cao 8,56m, có 2 cửa thông nhau theo hướng Đông - Tây nên gọi là tháp cổng. Tháp cũng được xây theo nguyên tắc lên dần thu nhỏ.
Phía Nam giữa hai tháp trên là tháp Lửa, cao 9,31m. Tháp có 3 cửa thông nhau 3 hướng Đông, Bắc và Nam. Chức năng tháp để các tu sĩ Chăm Bàlamôn, các thầy cúng bày các vật tế lễ và giữ ngọn lửa tế nên người Chăm gọi là Tháp Lửa. Điều đặc biệt là cấu trúc tháp xây mái theo kiểu hình mái nhà.
Ở phía sau tháp chính có 1 ngôi miếu xây để thờ Hoàng hậu Bia Thalkol - vợ vua Pô Klong Garai. Ở ngoài vòng thành phía Nam quần thể tháp có 1 trụ đá (Linga) cao 2m20. Cũng nằm ngoài vòng thành phía Đông Bắc quần thể tháp có 1 tảng đá bánh ú 3 mặt có khắc chữ Chăm cổ.
Di tích tháp Po Klaong Garai còn gắn liền với tín ngưỡng truyền thống của người Chăm, nơi đây hàng năm người chăm vẫn còn tổ chức thực hiện nhiều nghi lễ, lễ hội như: Lễ Yuơr yang, tổ chức vào tháng 4 Chăm lịch (khoảng tháng 6, 7 dương lịch); Lễ hội Katê, tổ chức vào tháng 7 Chăm lịch (Khoảng tháng 9, 10 dương lịch); Lễ Cambur, tổ chức vào tháng 9 Chăm lịch (Khoảng tháng 11, 12 dương lịch); Lễ Peh Bimbeng yang, tổ chức vào tháng 11 Chăm lịch (Khoảng tháng 2, 3 dương lịch).
Ngoài ra du khách đến tham quan khu di tích tháp Pô Klong Garai du khách sẽ được thưởng thức các dịch vụ: có xe điện đưa du khách lên tham quan, có các quầy bán hàng lưu niệm 02 làng nghề gốm và dệt Chăm, sản vật địa phương, các em học sinh, sinh viên và du khách được tham quan, nghiên cứu, học tập và xem hình ảnh, hiện vật, lễ phục các chức sắc Chăm, nhạc cụ và các vật dụng truyền thống văn hóa Chăm tại phòng trưng bày, xem chương trình biểu diễn văn nghệ truyền thống dân gian Chăm vào các ngày thứ bảy, chủ nhật, ngày lễ, tết. Đặc biệt có tổ chức chương trình nghệ nhân Chăm biểu diễn nghệ thuật làm Gốm Bầu Trúc, Dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp.
Tháp Pô Klong Garai là biểu tượng tâm linh của nền Văn hóa Chăm Pa, là điểm đến du lịch đặc biệt hấp dẫn. Đến với di tích tháp Pô Klong Garai, du khách sẽ được phục vụ tận tình, chú đáo, lịch sự, văn minh.
Thời gian mở cửa: Từ 6 giờ 00 phút đến 18giờ 00 phút (các ngày trong tuần).
Vào tháng 9, 10 dương lịch hàng năm, người Chăm Ninh Thuận thường đến tháp vào dịp lễ hội Katê. Đến đây mọi người cùng cúng tế và cầu nguyện cho sức khỏe dồi dào, mùa màng bội thu. Với trang phục rực rỡ của các thiếu nữ đủ sắc màu, những trang phục truyền thống của chức sắc Chăm là một trong những điểm thu hút của lễ hội này.
Du khách tham quan tháp Pô Klong Garai
Chương trình biểu diễn nghệ thuật tại tháp Pô Klong Garai
Trong khu trưng bày du khách đã được xem hình ảnh, hiện vật văn hóa Chăm sử dụng trong các nghi lễ tại các đền tháp, du khách có thể tìm thấy nhiều vật dụng xưa kia của người Chăm còn hiện hữu như: nhạc cụ truyền thống và các trang phục của tu sĩ Chăm. Trong đó, xe trâu là một trong những vật dụng đặc trưng.
Thành Nhảy - Bảo tàng tỉnh Ninh Thuận
SỐ LƯỢT TRUY CẬP