Di tích kiến trúc nghệ thuật đình Nhuận Đức

Cập nhật: 1/30/2024 5:01:29 PM

       Đình Nhuận Đức có tên tự là: Nhuận Đức Đình (潤 德 亭) thuộc thôn Nhuận Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, cách trung tâm Thành Phố Phan Rang – Tháp Chàm khoảng 12km về hướng Tây Nam. Đường đi rất thuận tiện cho các loại xe cơ giới đi vào.

Ảnh: Nghi môn - Án phong

       Năm vua Gia Long thứ tám năm 1810 (Canh Ngọ), cư dân làng Nhuận Đức ngày nay là các cư dân từ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định... vào đây để khai khẩn lập làng và xây dựng Miếu để thờ “Thanh Minh”. Sau khi công việc lập làng đã ổn định, dân cư ngày càng đông các vị tiền bối đã có chủ trương xây dựng đình làng để thờ thần Thành Hoàng. Đến năm Tự Đức thứ tư năm 1847 (Đinh Mùi), đình Nhuận Đức mới được thật sự xây dựng thành ngôi đình hoàn chỉnh và lấy tên là Đình Nhuận Đức. Ngày nay thần bảo hộ cho cộng đồng cư dân làng Nhuận Đức là “Thần Thành Hoàng ” ngài bảo vệ và phù hộ độ trì cho cuộc sống mọi người an khang, thịnh vượng, dân làng an lành, mưa thuận gió hòa, mùa màn bội thu. Đình Nhuận Đức đã được các vua triều Nguyễn sắc phong dưới thời vua Khải Định thứ chín năm 1924.

Ảnh: Chánh điện - Nhà hội

       Hàng năm, ở Đình Nhuận Đức diễn ra 2 lễ tế chính: lễ tế Xuân và lễ tế Thanh Minh (vong linh chư vị). 

       Lễ tế Xuân được tổ chức vào tiết thanh minh hàng năm với ý nghĩa tưởng nhớ và đền đáp công đức của “Thần Thành Hoàng Bổn Cảnh”. Lễ vật chính gồm có: 1 con heo, xôi, hương đăng và hoa quả. Lễ được tổ chức 2 ngày 1 đêm. 

       Lễ tế Thanh Minh được tổ chức vào tiết thanh minh hàng năm với ý nghĩa cúng bái các vị vong linh. Lễ vật chính gồm có: 1 con heo, xôi, hương đăng và hoa quả. Lễ được tổ chức 2 ngày 1 đêm. 

Ảnh: Nhà Tiền hiền

       Bản thân đình chứa những giá trị kiến trúc điêu khắc theo đường nét cổ kính, tạo dáng vẻ và cũng thể hiện được những nét độc đáo, tinh vi mà bàn tay của nghệ nhân đã đem hết khả năng, sức lực tâm trí để xây dựng.  Yếu tố kiến trúc đình Nhuận Đức được xây trong một không gian rộng thoáng, với kiểu nhà tứ trụ, ba gian, các bộ phận vì kèo chạm trổ đơn giản nhưng kết nối kỹ thuật và chắc chắn, tổng hợp giữa hai trường phái cổ và tân tạo nét hài hòa trong kết nối. Bên cạnh kiến trúc, đình Nhuận Đức vẫn còn giữ nguyên và đi theo đường nét chạm khắc cổ. hầu hết các mảng trang trí mang đậm nét truyền thống được bàn tay nghệ nhân sử dụng để làm đẹp và thêm phần trang trọng cho ngôi đình như: hình tượng tứ linh “Lưỡng long tranh châu” “Hoa cúc”, “Bát Tiên”, “Bửu bối”, “Phượng múa trên vần mây”, “Cặp đôi cảnh vật”, “Cặp lân chầu”… được chạm khắc trên các đầu đao mái, con lươn tạo cho ngôi đình thêm nhiều nét cổ kính, sinh động hài hòa làm cho cảnh quan ngôi đình thêm phần thẩm mỹ và gây được sự cảm hứng cho người xem.

       Ngoài những giá trị về kiến trúc và điêu khắc, đình Nhuận Đức còn gắn liền với tinh thần cộng đồng văn hóa, lễ hội, còn được giữ gìn và duy trì coi đây là nếp cổ truyền của dân tộc gắn liền với cuộc sống và tâm linh của dân làng. Thông qua các nghi lễ, lễ hội, các hoạt động văn hóa, văn nghệ..., văn hóa đình làng giáo dục người dân về truyền thống văn hóa, đạo đức, lối sống, tinh thần đoàn kết, yêu thương con người, cùng nhau chung tay xây dựng một cộng đồng văn minh, tiến bộ.

       Đình làng Nhuận Đức không chỉ là nơi thờ cúng linh thiêng của cộng đồng, không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng, mà còn là “nhân chứng” của lịch sử, cùng trải qua biết bao thăng trầm, biến cố của thời gian. Ngày nay chúng ta phải gìn giữ và trân trọng những giá trị văn hoá của cha ông ta đã xây đắp nên. Qua những tác phẩm nghệ thuật cũng như các công trình kiến trúc cho chúng ta hiểu thêm được tài năng, thế nhìn, thế đứng của cha ông ta trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước.        

       Ngày 25 tháng 12 năm 2023, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận ký ban hành Quyết định số 1825/QĐ-UBND về việc xếp hạng Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp tỉnh đối với Đình Nhuận Đức, xã Phước Hữu, Huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

Thành Nhảy - Bảo tàng tỉnh